Fakültemiz Öğretim Elemanından 7-8 Hasanpaşa ile İlgili Bilinenleri Değiştirecek Çalışma

Osmanlı padişahlarından Sultan II. Abdülhamid'e yönelik darbe girişimini bir sopa darbesiyle önledikten sonra erlikten mareşalliğe kadar yükselebilen nadir isimlerden olan Beşiktaş Muhafızı Hasan Paşa'nın iddia edildiği gibi imzasının Arapça yedi ve sekiz rakamlarından meydana gelmediği ortaya çıktı.

Beşiktaş Karakol komutanı iken 2. Abdülhamit'i devirmek için Çırağan baskınını gerçekleştiren Ali Suavi'yi bir sopayla kafasına vurarak öldüren ve askerleri ile darbe girişimini önleyen 7-8 Hasan Paşa devrinin dönemin Ömer Halis Demir'i olarak biliniyordu.

Fakültemiz Tarih Bölümünden Dr. Fatma Akın, vakıf kütüphaneleri ile ilgili yaptığı araştırmalarda Hasan Paşa'nın orijinal imzasına ulaştı. Osmanlı arşivlerindeki bir soruşturma tutanağında çıkan imza ile bugüne kadar Hasan Paşa için söylenen okuma yazma bilmediği imzasını da bu nedenle 7-8 rakamlarını yazarak attığı şeklindeki rivayetlerde geçerliliğini yitirdi.

19. yüzyılın başlarında Çorum'da doğan Beşiktaş Muhafızı Hasan Paşa'nın 1850'lerde askerlik görevi için İstanbul'a gittiğini anlatan Dr. Fatma Akın, “Bu sırada gerçekleştirilen Kırım Savaşı'nda bulunmuştur. Sultan Abdulaziz'in tahttan indirilmesinin ardından Fatih Zabıta Memurluğu'na getirilmiştir. Burada görevi devam ederken 93 Harbi'nde Ardahan Fırkası'na görevlendirilmiştir. Sonrasında bölgenin Rusların eline geçmesinin ardından Divan-ı Harp'te yargılanmış ve suçsuz bulunmuştur. Mahkemenin ardından Sultan 2. Abdulhamid tarafından Hasan Paşa Beşiktaş Zabıta Memurluğu'na getirilmiştir” dedi.

“Sultan Abdulhamid'e yönelik darbe girişini engelledi”

Beşiktaş Zabıta Memurluğu sırasında Çırağan Sarayı baskınında Ali Suavi'yi başından sopayla vurarak öldürdüğünü hatırlatan Dr. Akın, “Sultan 2. Abdulhamid'e karşı gerçekleştirilen darbe girişimini önlemiştir. Bu olaydan sonra 2. Abdulhamid ile ilişkileri güçlenmiştir. 2. Abdulhamid'ten unvanlar ve madalyalar almıştır. Müşirliğe kadar yükselmiştir. 1904 yılında vefat etmiştir. Hasanpaşa önce Hayreddin Paşa haziresine defnedilmiştir. 1935 yılında ise mezarı Yahya Efendi Mezarlığı'na taşınmıştır” diye konuştu.

Nevi şahsına münhasır olan Hasan Paşa hakkında pek çok rivayet bulunduğunu belirten Akın, şunları kaydetti: “Sert bir mizaca sahip olması. Kendisi hakkında en yaygın olan rivayet ise okuma-yazma bilmediğidir. Hatta bu nedenle imzasını Arapça 7 ve 8 rakamlarını yazarak atmasından dolayı 7-8 Hasan Paşa lakabıyla anılmasıdır. Hasan Paşa'nın merkezi hükümetle yaptığı yazışmalarda genellikle mührünü kullanması paşanın imzasının bugüne kadar ortaya çıkarılmasını engellemiştir. Ancak Osmanlı arşivlerinde yaptığımız çalışmalarda Hasan Paşa'nın imzasına rastlamak mümkün olmuştur. 1882 yılında İstanbul alaybeylerinden Osman Agah Efendi'nin evinde bir hırsızlık gerçekleşmiştir. Bu hırsızlık olayının yürütüldüğü soruşturmada Hasan Paşa tuttuğu tutanakta unvanını yazdıktan sonra imzasını atmıştır. Osmanlı arşivinde Yıldız Fonu'nda bulunan arşivde Hasan Paşa'nın imzasında unvanın ardından imzası bulunmaktadır. Bugüne kadar Hasan Paşa için söylenen okuma yazma bilmediği imzasını da bu nedenle 7-8 rakamlarını yazarak attığı şeklindeki rivayet geçerliliğini yitirmektedir” ifadelerini kullandı.




HIZLI ERİŞİM

Tercih Dönemi Danışma Hattı!
Tercih İle İlgili Sorunuz mu var?
Birim Yöneticilerimiz İle Görüşün
Fen Edebiyat Fakültesi
İsa SARI
Çevrimiçi